در این مقاله از مجموعه عسل آذرستان شما با صفر تا صد تولید ژل رویال آشنا خواهید شد. از نحوه سازماندهی کندو برای تولید ژل رویال تا برداشت ژل رویال!
تولید انبوه ژل رویال برای اولینبار در دهه ۳۰ میلادی در کشور ژاپن آغاز شد. در دهه ۱۹۸۰، این روند در کشور چین و بهویژه در دانشگاه دولتی ژیجیانگ با انجام تحقیقات اصلاح نژاد زنبورها بهطور چشمگیری توسعه یافت. در نتیجه این تلاشها، میزان تولید شاه انگبین در کندوهای پیشتاز از چند ده گرم به بیش از ۱۶ کیلوگرم رسید. همچنین میانگین تولید سالانه در زنبورستانهای چین به ۳ تا ۵ کیلوگرم در هر کندو افزایش یافت.
تولید ژل رویال در ایران
صنعت تولید شاه انگبین در ایران به روش نوین و پربازده در بعضی از زنبورداران و زنبورستانها باتجربه در مقادیر مختلف با ارائه تکنیک های مختلف در مدیریت انجام آن رایج بوده است. اما تولید ژل رویال به روشی نوین و پیشرفته و صنعتی با تحقیقات بسیار زیاد و فعالیت و کارهای تجربی آقای محمدرضا کوهی بنیان گذار صنعت ژل رویال در ایران شروع شده است.
آقای کوهی، از زنبورداران باتجربه استان اصفهان، بیش از دو دهه در زمینه زنبورداری تحقیق و فعالیت داشتهاند. ایشان با انجام سفرهای علمی به کشورهای چین، کره جنوبی و اوکراین، در اوایل دهه نود با تکنیکهای نوین تولید شاه انگبین آشنا شدند. سپس با بومیسازی این روشها و بهکارگیری خلاقیت در زنبورستان خود، موفق به تولید ژل رویال به شیوهای مدرن شدند. نتیجه این نوآوری، افزایش چشمگیر تولید شاه انگبین در هر کلنی از چند ده گرم به بیش از یک کیلوگرم در سال بود.
زمان برداشت ژل رویال در طول سال معمولا فصل بهار و اوایل تابستان است. در این دوره، کندوها به اوج فعالیت خود میرسند، زنبورها غذای کافی دارند و تولید ژل رویال به حداکثر میرسد.
دلیل انتخاب این بازه زمانی برداشت ژل رویال
- رشد جمعیت زنبورها: در این بازه زمانی ذکرشده، کلونی زنبورها به دلیل شرایط مطلوب محیطی مانند دما، گلهای فراوان رشد چشمگیری دارد.
- افزایش تولید ژل رویال: زنبورها در این فصل فعالیت زیادتری دارند و ژل رویال زیادتری تولید میکنند.
- کیفیت ژل رویال: عموما ژل رویال تولید شده در این فصل از کیفیت بیشتری برخوردار است. زیرا تغذیه زنبورها از شهد و گردههای مختلفی صورت میگیرد.
پس می توان گفت، اواخر فروردین تا اواخر تیرماه، مناسب ترین و ایده آل ترین زمان برداشت این ژل رویال است. البته شرایط اقلیمی منطقه نیز در این بازه زمانی تأثیرگذار است. به طوری که زمان برداشت ژل رویال در مناطق سردسیر فصل بهار و اوایل تابستان و در مناطق گرمسیر اوایل زمستان تا اردیبهشت است.
ژل رویال چگونه تولید می شود؟
تولید شاه انگبین به روش نوین در زنبورستان های کشور دارای مراحل متعددی است که به شکل کلی شامل موارد زیر است:
- سازماندهی کلنی
- تهیه لارو مخصوص پیوند
- پیوند زنی لاروهای جوان به فنجانک های مخصوص ژل رویال
- برداشت تیرک های حاوی شاه انگبین بعد 72 ساعت
- تخلیه لاروهای ملکه از سطح فنجانک ها
- برداشت ژل رویال
سازماندهی کندو برای شاه انگبین:
با آغاز فصل زنبورداری و افزایش جمعیت کلنیهای زنبورعسل به بیش از ۷ قاب، فرآیند تولید ژل رویال در روزهای خاص آغاز میشود. این کار در قالب سه مرحله سازماندهی شده انجام میگیرد. در این مراحل، با مدیریت دقیق چیدمان قابهای لارو، شفیره و تخم، و حضور ملکه در کندو، شرایط لازم برای افزایش جمعیت زنبورهای جوان و تحریک تخمریزی بیشتر ملکه فراهم میشود. این شرایط باعث پذیرش بهتر پیوندها و تولید بیشتر شاه انگبین در تیرکهای حاوی فنجانکها میگردد. سازماندهی کندو، مهمترین بخش تولید ژل رویال است و باید بهطور پیوسته در کلنیهای تولیدکننده اجرا شود.
تهیه لاروهای مخصوص پیوند
تهیه لاروهای مخصوص پیوند یکی دیگر از مرحله های مهم و اصلی تولید ژل رویال است. در این مرحله هدف زنبوردار تهیه لاروهای همسان و 24 ساعته است که می توان مناسب ترین و بهترین میزان پذیرش پیوندها و تولید شاه انگبین را داشت. لاروهای پرانتزی شکل که سن کمتر از 24 ساعت دارند بهترین لاروها برای پیوند زنی در داخل فنجانک های مخصوص است.
پیوند زنی لاروهای جوان به فنجانک ها
در مرحله بعد در اتاق مخصوص پیوند به وسیله سوزن های مخصوص پیوند، لاروهای جوان پرانتزی شکل از داخل حجرات شان به داخل فنجانک های پیوند منتقل میشود. بسترسازی سطح سلول ها به وسیله مخلوطی از شاه انگبین تازه و آب مقطر سالم انجام میشود.
برداشت تیرک های حاوی شاه انگبین
انتقال تیرکهای حاوی فنجانکهای پیوند به داخل کندوهای سازماندهی شده گام بعدی تولید شاه انگبین است. در اینجا زنبورهای جوان داخل کندو به ترشح شاه انگبین به داخل فنجانک ها می روند. در طی 72 ساعت فنجانک ها پر از ژل رویال می شوند. بهتر است بگوییم فقط لاروهایی که به خوبی پیوند زده شده باشند با ژل رویال تغذیه شده است. میزان پذیرش پیوند در کندو به نژاد و دقت پیوند زنی و جمعیت کلنی وابسته است.
تخلیه لاروهای ملکه از سطح فنجانک ها
پس از 72 ساعت این تیرک ها از داخل کندو خارج می شود و به اتاق برداشت ژل رویال انتقال داده می شوند. در مرحله اول به وسیله یک چاقو سرپولک های سطح فنجانک ها تراشیده شده و در مرحله بعد لاروهای. سپس و به ظرف مخصوصی انتقال داده میشوند. ژل رویال برداشت شده از هر فنجانک در حدود 300 تا 600 میلی گرم می باشد. به طور میانگین از هر دو یا سه عدد فنجانک یک گرم ژل رویال تازه برداشت می شود.
برداشت ژل رویال
برداشت ژل رویال توسط توری های بهداشتی ویژه ای تصفیه و صاف می شود. در ظرف های تیره رنگ با گرید غذایی مناسب نگهداری می شوند. در سریع ترین زمان ممکن به فریزر انتقال داده می شود. نکته قابل توجه این است که ژل رویال به نور، هوا، گرما و زمان بسیار حساس است. در صورت نگهداری در دمای بیشتر از 30 درجه در طی چند روز کیفیت آن به طور قابل توجهی کاهش یافته و فاسد می شود.
تولید ژل رویال از کندو
ژل رویال تازه یک ماده به سرعت فاسد شدنی است که حتما می بایست در داخل یخچال یا فریزر نگهداری شود. ژل رویال خام می تواند به مدت یک سال ونیم یا 18ماه در یخچال و با دمای کمتر از 0 تا 5 درجه سانتی گراد نگه داشت. اما لازم به ذکر است جهت ماندگاری طولانی مدت حتما در دمای منفی 16 درجه سانتی گراد فریزر نگهداری شود. حتی شاه انگبین را تا دو سال در فریزر می توان نگهداری کرد و کیفیت آن اصلا کاهش پیدا نمی کند.
کلام آخر
ژل رویال یک ماده بسیار با ارزش و کاربردی به جهت خواص سلامتی و دارویی برای انسان محسوب می شود. تولید ژل رویال باکیفیت در زنبورستان های ایران ضامن سلامت ایرانیان به حساب می آید. توصیه ما به مصرف شاه انگبین ایرانی و باکیفیت و مناسب هر ذائقه ای است. لزوم بازنگری در استانداردها و دستورالعمل فنی و بهداشتی جهت تولید یک محصول باکیفیت، سالم و بهداشتی یکی از اصولی ترین و مهم ترین موارد اولیه این صنعت نوین و مدرن در حیطه تولیدات زنبورعسل است.
عسل آذرستان با تکیه بر تجربه زنبوردارانی متخصص و استفاده از کلنیهای اصلاحشده و پرمحصول، توانسته ژل رویال با خلوص بالا و اثربخشی قابل توجه را روانه بازار کند. فروش ژل رویال در این مجموعه هم به صورت حضوری و هم آنلاین انجام میگیرد. همچنین مشتریان میتوانند با اطمینان از اصالت و کیفیت محصول، آن را تهیه کنند.